Biraz geç olsa da Death Magnetic hakkında bende birşeyler söylemek isterim.
Albüm eylül başı nete düştü ama ben D&R siparişi getirene kadar bekledim.Ekimin başında anca dinleyebildim albümü...
Neyse efendim önce giriş bölümünden başlayalım.Albüm nete düştüğü an,herkes yorumlamaya başladı.Kötü yorumlar boldu.Sonra yorumlar ılımlı hale gelmeye başladı ve şimdi çoğunlukla pozitif yorumlar görüyorum.Demek ki neymiş?Nete aniden cukkalanan albüme 1-2 dinlemeyle yorum yapılmazmış.Eskiden suyunu çıkarana kadar dinlediğimiz albümleri şimdi 1-2 dinlemeyle anladığımızı sanıyoruz ama kendimizi yanıltıyoruz.Grubun adı sırf Metallica diye insanlar üstüne işemeye meyilli...Adam albümü aslında beğeniyor/beğenecek ama sırf üstünde Metallica yazıyor diye bok atacak nokta arıyor deli gibi...Tabii elde koz var yine,albümün prodüksiyonu ve bazı kesimlere göre de grubun "kendini tekrar etmesi"...Prodüksiyon hakkında sonra yazacağım.Diğer iddiaya gelirsek,e canım benim,'91'den beri "Abi Master Of Puppets nerde,And Justice For All yapsınlar tekrardan,Thrash Metal,amele böyle..." diyen sen ben o değil miydi?Adamlar yirmi sene sonra tam anlamıyla '80ler dönemini temel alan bir albüm yapmışlar."Abi That Was Just Your Life direk Blackened ya...My Apocalypse'de Damage,Inc...The Day That Never Comes One'ın yandan yemişi..."Sayılan şarkıları İsmail YK şarkıları değil ki,yine Metalllica yapıtları...Kendi yaptıklarından referans tabii alabilirler.Progressive Metal grupları bir şarkının herhangi kısmını başka şarkıda kullanınca ilerleme gelişme olur.Metallica yapınca "tekrar"!Iron Maiden otuz senedir aynı müziği aynı tavırdan taviz vermeden yapıyor.Metallica eskilerine gönderme yapınca "eskiden çakma"...Eleştirmek için bu kadar da uğraşılmaz.(Bu paragrafta hala "Abi Dave gitmicekti,Cliff ölmücekti,Lars'ın çükünü keseceklerdi,Load pop albümü zaten,Black Album'den sonra dağılsalardı." tarzı ortaokul muhabbetine devam edenler direk pas geçilmiştir.Beşinci sınıf ultra andırgıraund Bilek ve Ded Metıl grupları dinlemekle övünüp "Metallica mı?Kodum öldü ya,pop yapıyolar zaten..." diyen tipler direkman Delete tuşuna tabiidir.)
İşin aslı şudur ki,adamlar ciddi anlamda albüme çalışmışlar ve yapmışlar.St.Anger faciasından sonra -ki genele göre iyi ama Metallica'ya göre kötü bir albümdür.- bu albüm üzerinde uğraşılmış,düşünülmüş ve biçilmiş bir albüm olmuş.Sırf grubun adı Metallica diye bu kadar çamur atmaya gerek yok.Adamlar zaten metal müziğe karşı görevlerini yapmışlar.Yirmi senedir bir Master Of Puppets çıkabildi mi değil Metallica herhangi bir gruptan?Hala ilk dört albüm beklentisi içinde olmamamız gerekiyor,o dönemler geçti gitti.Grubun şu an verdiklerinin kalitesine bakmak gerekiyor.
Birde grup elemanları hakkında yapılan söylemlere değinmek gerekiyor.Başta Lars'ın davulculuğu olmak üzere Metallica üyelerinin beş para etmediğini iddia etmek hala oldukça popüler bir nane ama mantıklı eleştirebilen adamlar da ne yazık ki az...Tamam,Lars Ulrich dünyanın en iyi davulcusu değildir ama özellikle ilk beş albümde yazdığı şarkıya müthiş uyan partisyonlarla önemli bir isim olmuştur.'90ların başındaki kondisyonunu şu an koruyamadığından eskisi kadar düzgün çalamıyor,evet ama bu Ulrich'in kötü bir baterist olduğunu göstermez.Bunu iddia edenler herhalde Live Shit'teki performansları hiç izlememişler.Misal Kill'em All'da,geneli sıradan takılan NWOBHM bateristlerinin aşırı etkisiyle fazla düz çaldığı şarkıları nasıl coşturuyor,bilmeniz için o videoları izlemeniz gerekir.Lars Ulrich'in kendisi bile çok aşmış davulcu olmadığını söylüyor zaten ama adam hala zevk veren partisyonlar yazabiliyor mu,ona bakmak gerekir.Death Magnetic'te yazdığı partisyonlar bence şarkılara güzelce oturmuş.Sonra gelelim James Hetfield'a...Bu adamın aslında gitar çalmadığı,konserlerde arkada bir adamın bunun yerine çaldığı herhalde popodan element uydurmakta usta olan Türk insanından başka bir yerden çıkmamıştır.Güzel güzel rifflerle gelmiş James baba,vokalleri de ses renginin değişmesine rağmen hoş olmuş.Ki bazı yerlerde kendisini deli gibi zorlamış,konserlerde belli oluyor.Ama James Hetfield candır,canandır.
Rob Trujillo'yu hala tipi nedeniyle eleştiriyorsanız sizi de ortaokul muhabbetlerine alalım bir zahmet...Suicidal Tendencies gibi bir grupta çalmış,bas gitarı gayette iyi çalan bir adama sırf Latin Amerikalı tipi nedeniyle "maymun" gibi ırkçı bir söylemle yaklaşmak ayıptır,günahtır.Trujillo'da Newsted'ın sahne hakimiyeti yok,evet ama en az Newsted kadar iyi bir basçıdır.Suicidal'da yaptıklarını dinlemeden yorum yapmamak gerek,nasıl bir kesim hala Newsted'ın Flotsam And Jetsam'da yaptıklarını bilmeden onu çamurlama ayıbını devam ettiriyorsa,aynısı Rob'a da yapılıyor.Albümde,Metallica'nın her zamanki "Bassı gömelim abi kayıdın dibine..." mantığı nedeniyle basslar çok net gelmese de Guitar Hero versiyonundan anladığım kadarıyla gayet hoş basslinelar yazmıştır kendisi...Kirk Hammett'ın abartılı wah kullanmasına ise katılıyorum.Katıldığım tek eleştiri de bu üyelerle ilgili...Fazla kullanmış.Ama sololar kötü mü?Değil.
Albüme gelelim.Grup üyeleri albümün AJFA ve Black Album arasındaki kayıp bağlantıyı gidereceğini iddia ediyorlardı.Rick Rubin'in etkisiyle de özellikle '80lerdeki altın dönemlerini göz önüne aldıkları da sürekli belirtiyorlardı.AJFA ve Black Album arasındaki farklılıkları bu konuda önceden derince irdelemiştik.Grubun gidişatını temelden etkileyen o boşluğu albüme yansıtacaklarını duyunca beklentilerim daha da artmıştı.Öncelikle belirtmek gerek,albüm kesinlikle AJFA'dan beri Thrash Metal'e en yakın albümleri...AJFA ve Black Album arasındaki kayıp bağlantıyı bağladığı da söylenebilir ama yer yer Load/Reload'dan da sesler geliyor.Ama şarkı sıralamasına kadar AJFA dönemini göz önünde bulundurdukları da ortada,meşhur 4.şarkı meselesi bu albümde de karşımıza çıkıyor misal...Şarkı şarkı incelemeye gelirsek,That Was Just Your Life ile 75 dakikalık yolculuğumuz başlıyor.Şarkıyı bestelerken model olarak Blackened'ı almışlar gibi zira oldukça Blackened'ı çağırıştıran yerler var.Oldukça tempolu bir şekilde giren şarkının melodileri oldukça yakalayıcı türden olmuş.Hammett'ın solosu ise tam anlamıyla AJFA kokuyor.Oldukça delişmen bir şekilde biten şarkı,yerini The End Of The Line'a bırakıyor.2006'da çaldıkları yeni şarkılardan birisinin üzerine temellendirilmiş şarkı,St.Anger'ı dönemini andıran Groovy riffler içeriyor ama bir yandan da Creeping Death tadı bırakıyor.Çift gitar partisyonları ve wah bombardımanı solosu ve sonlara doğru giren sakin kısımıyla şarkı albümün etkileyici eserlerinden birisi oluyor.Üçüncü şarkı Broken,Beat And Scarred albümde en sevdiğim şarkı oldu.Melodileriyle,baterileriyle,solosuyla,deli nakaratıyla ve özellikle Hetfield'ın vokalleriyle albümün en güzel şarkısı budur derim.Şarkı özellikle vokaller olarak Black Album kokuyor.Nakaratı tam konserlik,olurda gelecek sene gelirlerse "Show your scars!" diye çok güzel eşlik edilir bu şarkıda...
The Day That Never Comes,direk Fade To Black ve One çakması olarak lanse edildi ama şarkının özellikle duygu olarak diğer iki eserle alakası yok.One'da Fade To Black'te oldukça karanlık atmosferli eserlerdi.Bu şarkıda umutlu bir hava var.Ana şarkı strüktürü özellikle One'ı andırıyor ama farklılıkta oldukça göz önünde...Metallica'nın her dördüncü şarkıda yaptığı gibi bu şarkıda oldukça güzel bestelenmiş,insana dokunan bir yapısı var.James'in "This I swear!" demesiyle başlayan toplu kopuşta takındıkları One'ı andıran progresif düzenlemeler oldukça hoşuma gitti.James'in sesini en zorladığı şarkılardan birisi TDTNC,zira konserlerde yüksek seslere çıkamadığını gördüm.All Nightmare Long ise resmen "KEA,RTL,MOP ve AJFA'da delişmen Thrash Metal adına ne yaptıysak günümüze getirelim." dedikleri şarkı olmuş.Sert,tempolu ve gaz riffler,AJFA dönemini andıran bir Ulrich ile buluşmuş.Tam bir Thrash Metal şöleni olmuş.6:16'da başlayan tarama riffler adamın kafasını duvarlara vurmasına neden olur.
Cyanide,ANL'dan sonra bir duraklama bir nefes alma gibi,mid-tempo ve hoş bir şarkı olmuş.Black Album'e yakın bir yapı ile ele alınmış,yer yer Groovy riffler de var ama solo sonrası da daha eski albümlere gönderme yapıyor.Sanırım Ulrich'in kariyeri boyunca yaptığı en hızlı kickler bu şarkıda yer alıyor.The Unforgiven III ise özellikle adı nedeniyle önyargıyı aldı,topladı,böldü,çarptı,De Sanctis'e yolladı.Bahsedildiği kadar kötü bir şarkı mı?Bence hayır.Duygulu bir eser olmuş.Hetfield'in vokal numaralarını çok güzel gösteren yerler var.Solosu ise oldukça etkileyici diyebilirim.Sırf girişinde piyano ve çeşitli yaylı sesleri kullanıldı diye de önyargılı olmaya gerek yok,açın bakın 1991,Black Album'un kartonetine,orada "Micheal Kamen:Orchestral arrangements on Nothing Else Matters" gibilerinden bir ibare göreceksiniz.The Unforgiven gibi bu şarkıda yavaş başlayıp,hızlanan yapıda gidiyor.Herhalde ilk şarkıdaki senfonik kısımlardan ötürü,geçtiğimiz senelerde vefat eden Kamen'e bir saygı duruşunda bulundular bu kısımı ekleyerek...Piyanoyu da Hetfield çalmış.Şarkıya yoğun bir duygu eklediği gerçek...The Judas Kiss ise,Load/Reload dönemini andıran sesler içeren,nakaratı oldukça güçlü bir parça,Hetfield'ın vokalleri yine dikkat çekiyor.Teknik takıldıkları kısımlar da etkileyici olmuş.Grubun yirmi yıl sonra ilk defa yaptığı enstrumental Suicide&Redemption ise,bir The Call Of Ktulu,Orion ve ya To Live Is To Die olamıyor.Albüme yönelik yapılan "jam session" eleştirisini şahsen sadece bu şarkı için kullanabilirim.Birçok melodiyi bol keseden kullanmışlar.Çok güzel ve üzerinde daha uğraşılası melodiler de yakalamışlar,4:29'da başlayan deli duygulu minör kısım ile 7:11'de başlayan Dream Theater'ı andıran progresif riffler üzerine daha çok gidilebilirdi.James Hetfield ve Kirk Hammett'ın bir arada attıkları solo ise güzel olmuş.Lars Ulrich ise kariyerinde ilk defa solo kısım eklemiş ki bu partisyonunda tatlı olduğunu söyleyebilirim.Şarkı asla kötü değil ama albüm içindeki en zayıf kalan şarkı olduğunu söyleyebilirim.Enstrumental olarak rakipleri de son derece güçlü olduğundan,biraz geri planda kalabilir.Ama fikir bazında güzel potansiyeller içeriyor,ileriki albümlerde kullanmaları hoş olur.Son şarkı,Thrash Metal bombardımanı My Apocalypse ise Lars Ulrich'in çivi gibi baterileri ve tıkır tıkır işleyen melodileri ile suratınıza yumrukları bir biri yapıştırarak albüme noktayı koyuyor.Broken,Beat And Scarred'dan sonra en beğendiğim şarkı bu oldu,direk MOP ve AJFA dönemine gönderme yapmışlar.2:54'te başlayan melodi çok çok iyi ve Hetfield'de vokalleri cidden ruh dolu söylemiş.
Kısaca özetlemek gerekirse,Death Magnetic,Metallica'nın yirmi seneden beri ilk defa Thrash Metal'e bu kadar yaklaştığı albüm olmuştur.Ben bu albümü Black Album ve Load ile yanyana koyuyorum.En az bu iki albüm kadar iyi bir iş olmuş.St.Anger ile kalbimizi kıran Metallica,seve seve değil diğer şekilde yerini geri aldı.
Albümde eksi olarak gördüğüm yerler ise,Kirk Hammett'ın wah kullanımını fazla abartması,prodüksiyondaki ekstrem yükseklik ve '80ler Metallica'sına o eşsiz duygusunu veren minör rifflerin azlığı olarak sıralayabilirim.Yeni riffler denemişler ve bu oldukça büyük bir artı ama bazı şarkılarda oldukça duygulu olabilecek riffleri kısa tutmuşlar.Fakat bu nedenle bir mekaniklik olduğuna katılmıyorum.Şarkılar gayet akıcı bir şekilde ilerliyor.Prodüksiyon ise modern amele olmuş diyebilirim.
Oldukça yüksek bir ses geliyor ki albüm orijinal CD'den bile patlıyor.Bilinçli yapılmış bir hareket diye düşünüyorum açıkçası,'80lerin amele Thrash Metal prodüksiyonlarına gönderme yapmış olabilirler.Ben Guitar Hero 3 kayıtlarını dinlemeyi tercih ediyorum,öbür türlü kulağımı sağır edebilirim.
GH3 kayıtları daha net ve dolgun bir ses veriyor.
Sonuç olarak,Metallica,eski yaptıklarından referans alarak,yeni şeyler denemeyi de ihmal etmeyerek,son 12 senedir yaptıkları en iyi albümü bize bahşetmiştir.Metallica diskografisine göre 9/10,bu sene albümlerine göre 9.5/10 veriyorum.2008'in en iyi albümü budur.Sana seviyorum Metallica...
